Author Archives: Frenske

  • -

De Auteur

Frans Schallenberg de Auteur

De auteurMijn naam is Frans Schallenberg en ik ben de auteur en webmaster van deze website. Ik ben een naamgenoot van Huibert Schallenberg en een afstammeling uit de vijfde generatie van Evert Willem Schallenberg. Huibert Schallenberg is een afstammeling uit de vijfde generatie van de broer van Evert Willem Schallenberg. De generatie van Gerrit Hendrik Schallenberg.
Huibert Schallenberg was een oom die ik helaas niet gekend en nooit ontmoet heb.

De eerste keer dat ik van het werk van Huibert Schallenberg hoorde was door toedoen van mijn echtgenote. Zij had een werkje met anemonen gezien waaronder de signering H. Schallenberg stond. Dit was in de 80er jaren van de vorige eeuw en na het overlijden van Huibert Schallenberg.
Mijn interesse was gewekt en ik ben op zoek gegaan naar informatie en werken van Huibert Schallenberg.

In de beginperiode van mijn onderzoek was er over Huibert Schallenberg weinig tot niets bekend.

Enkele historische vermeldingen waren mijn eerste aanwijzingen, te weten:

  • Een vermelding in de Lexicon van de Nederlandse Beeldende kunstenaars 1750-1950 van Pieter Scheen;
  • Een vermelding bij het Rijksbureau van Kunsthistorische Documentatie. “Huibert Schallenberg was een leerling van de kunstenaars Franz Helfferich en Hendrik Schaap”.

Na jaren van reizen en onderzoek, een 50-tal schilderijen rijker en met deze website. Huibert Schallenberg heeft zijn herkenning en erkenning postuum gekregen.
De website wordt goed bezocht en ik ontvang geregeld vragen over werken van Huibert en verzoeken voor nadere informatie.

Colofon De Auteur

  • Gemeentearchief Den Haag;
  • Stadsarchief Rotterdam;
  • Gemeentearchief Delft;
  • Biografisch Portaal van Nederland;
  • Het Rijksbureau van Kunsthistorische Documentatie;
  • Archief Begraafplaats Nieuw Eik en Duinen Den Haag;
  • Lexicon van de Nederlandse Beeldende kunstenaars 1750-1950 van Pieter Scheen;
  • *Jan Bakker Amsterdam;
  • Ruud Welter Scheveningen;
  • Hans Hamakers Genealogie Rotterdam;
  • Marij Schallenberg (Dochter van Huibert Schallenberg).

  • -

Kopieën

Kopieën signeren met eigen signatuur

Kopieën zijn iets anders dan een vervalsing. Een kopie is niet gemaakt met het doel voor echt en authentiek door te gaan. Zo zal de maker van een kopie van een schilderij niet de signatuur van de oorspronkelijke maker plaatsen. Hij plaatst zijn eigen signatuur of geen signatuur.

Er zijn 3 soorten van handmatige kopiëren:

  1. Het werk is gekopieerd en heeft de signatuur van de schilder. In dit geval is er duidelijk sprake van vervalsing;
  2. Het werk is gekopieerd en heeft geen of een andere signatuur. Hier is sprake van plagiaat;
  3. Plagiaat is het overnemen van andermans werk zonder concrete bronvermelding;
  4. De pleger van het plagiaat doet voorkomen alsof het zijn eigen oorspronkelijke werk is;
  5. Het werk draagt grotendeels de kenmerken van het werk en is gesigneerd met een andere handtekening;
  6. In dit geval is plagiaat moeilijk te bewijzen. Hierbij kan spraken zijn van gebruik van de (merk)naam van de kunstenaar.

In feite zijn de drie voorbeelden strafbare feiten waartegen aangifte mogelijk is. Tevens kan er sprake zijn van het schenden van auteursrecht. Bij constatering van deze strafbare feiten kan de kunstenaar aangifte doen. Dit gaat voor werken van Huibert Schallenberg niet meer op. Maar niettemin zal ik na constatering, dergelijke werken als zodanig kwalificeren.

Ook van schilderijen van Huibert Schallenberg zijn kopieën gemaakt en/of worden nog steeds gemaakt en te koop aangeboden. Veel kopieën worden te koop aangeboden op het internet. Ben je van plan om een schilderij van Huibert Schallenberg te kopen, controleer het schilderij voor de koop op echtheid. Heb je twijfels, laat je adviseren.


  • -

Vervalsingen

Wat zijn vervalsingen?

Vervalsen is een vorm van bedrog, waarbij het schilderij de schijn van authenticiteit heeft. Bij vervalsingen worden de oorspronkelijke signaturen van de maker opzettelijk vervalst (nagemaakt).

Analyse:

De meeste experts hebben de grootste moeite om verder te kunnen kijken dan een keurig nagebootste signatuur. Een kunsthandelaar kan een expert zijn, maar is het vaak niet, ook al zitten ze al jaren in het vak. De grote veilinghuizen hebben soms mensen in dienst die na jaren ervaring en miskleunen er wel redelijk kijk op hebben. Veel van de veilingexperts hebben vaak de neiging bij een twijfelgeval een schilderij af te keuren. Ze twijfelen vaak dus keuren dan ook niet alleen valse schilderijen goed, maar ook veel goede stukken af.
Onder meer door vergelijking met erkend authentiek materiaal kan men vaststellen of er sprake is van een vervalsing.

Ook van schilderijen van Huibert Schallenberg zijn kopieën en vervalsingen gemaakt en/of worden nog steeds gemaakt en te koop aangeboden. Veel vervalsingen worden te koop aangeboden op het internet.

Via Marktplaats het ik een vervalsing van een schilderij van Huibert Schallenberg gekocht (afbeelding A). Aan de foto van het schilderij op marktplaats zag ik dat het een vervalsing betrof. Ik was benieuwd hoe dit schilderij er in werkelijkheid uit zou zien. Het ontwerp is een vervalsing van een botanisch schilderij van Huibert Schallenberg. Bij het bekijken van de achterkant van het schilderij zie je direct dat er sprake is van een vervalsing. Het schilderij is geschilderd op een doek van nieuw linnen. Het linnen is gespannen op een nieuw houten raamwerk (afbeelding B). Met deze wetenschap is de voorzijde van het doek niet meer interessant. De handtekening op dit schilderij is een vervalsing. In grote lijnen lijkt de handtekening authentiek maar als je op de details let zijn de verschillen duidelijk te zien.

Wees voorzichtig met het kopen van kunst via internet. Ik heb voor dit schilderij enkele tientjes betaald dat blijkbaar voldoende was. Ben je van plan om een schilderij van Huibert Schallenberg te kopen controleer het schilderij voor de koop op echtheid. Heb je twijfels, laat je adviseren.

Voordat ik enige duidelijkheid over de echtheid van de schilderijen van Huibert Schallenberg kan scheppen is het volgende van belang:

  1. Betreft het een door Huibert Schallenberg geschilderd en gesigneerd schilderij;
  2. Betreft het een door Huibert Schallenberg geschilderd ongesigneerd schilderij;
  3. Betreft het een door Huibert Schallenberg geschilderd schilderij gesigneerd door een van de onder stelling 2 vermelde handelaren dan wel vermelde handelaarnamen;
  4. Betreft het een door Huibert Schallenberg geschilderd schilderij gesigneerd door een onbekende;
  5. Betreft het een kopie of een vervalsing.

Ik kom tot de volgende stellingen:

Stelling 1.:

Schilderijen waarvan is vastgesteld dat deze zijn geschilderd door Huibert Schallenberg en die voorzien zijn van de authentieke signering:

– H Schallenberg
zijn door Huibert Schallenberg geschilderde en gesigneerde schilderijen.

Stelling 2.:

Schilderijen waarvan is vastgesteld dat deze zijn geschilderd door Huibert Schallenberg en die voorzien zijn van de signering:

– H. Welter
– H. Welther
– H. Welter4
– W. Welter
– W.F. Welter
– W.F.H. Welter
– H. Endlich
– H. Kakebeen
– W. Markestein
– P. Tijssen

zijn door Huibert Schallenberg geschilderde schilderijen die door de kunsthandel voorzien zijn van een signering. Hierbij wil ik opmerken dat deze stelling niet waterdicht is Ook deze signeringen kunnen als vervalsing opduiken (zie stelling 3)

Stelling 3.:

Alle andere schilderijen waarvan is vastgesteld dat deze zijn geschilderd door Huibert Schallenberg, maar niet voldoen aan een van vorenstaande stellingen, verdienen een grondige controle.


  • -

Jan Bakker

In Memoriam Jan Bakker

Jan BakkerIn 2003 trof ik de website aan van wijlen Jan Bakker.

Jan was een verwoed verzamelaar van de werken van Huibert Schallenberg. Volgens mij had hij deze allemaal thuis aan de muur had hangen.

Ik heb 1 maal per mail contact gehad met Jan. Ik heb hem toen gevraagd of hij het goed vond dat ik de afbeeldingen van de schilderijen die hij op zijn website moch kopiëren. Hiermee ging hij akkoord ging. Ik heb begrepen dat Jan in 2006 overleden is. Na zijn overlijden is zijn website nog geruime tijd online gebleven.

Na zijn overlijden heb ik enkele “screenshots” van zijn website gemaakt en als aandenken aan Jan Bakker, een ware fan van Huibert Schallenberg. Ik heb een afzonderlijk hoofdstuk toegevoegd aan deze website, waarin ik de screenshots heb verwerkt.
R.I.P.


  • -

Signeringen

Analyse | Visie | Kunstschilder | Signeringen

SigneringenDe signeringen op de werken van Huibert Schallenberg zijn karakteristiek zoals hierboven afgebeeld. Naast de, onder Handelaren omschreven signering van de nazaten Welter en de kunsthandelaar P. Tijssen, zijn er nog vele schilderwerken in omloop, die een sterke gelijkenis vertonen met schilderwerken van Huibert Schallenberg, die echter voorzien zijn van een andere signering.
Hiervoor heb ik een aantal theorieën, waarbij ik opmerk dat ik enkele theorieën nergens op kan staven. Het is jammer dat over de betreffende situaties geen referenties te vinden zijn. Dit is voor mij reden om eigen referenties te schrijven waarin ik mijn visies en uitkomsten van mijn eigen onderzoeken verwoord. Dit, totdat het tegendeel bewezen wordt.


  • -

Handelaren

Een carte blanche voor de Handelaren

In de periode tot 1950 heeft Huibert Schallenberg werken gemaakt die hij ongesigneerd verkocht, door tussenkomst van kunst handelaren.
Waarom?

  • Een reden was de economische toestand in de periode vóór, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog;
    • Wie zijn schilderijen niet verkocht, had niets te eten;
    • Een kunstschilder was financieel aangewezen op de opbrengsten van zijn schilderijen;
  • Tussen het voltooien van een schilderij en de verkoop ervan bevond zich een wereld waarmee niet elke kunstschilder raad wist. Als kunstschilder ben je niet vanzelfsprekend handelaar van je eigen producten;
    • Kunsthandelaren boden hier een mogelijkheid. Deze handelaren hadden echter hun eigen visie en eisen.
  • In de periode tot 1950 lieten kunsthandelaren grote partijen ongesigneerde
    schilderijen produceren die zij in consignatie afnamen van de kunstschilder (toezending van koopwaren tot verkoop, voor rekening van de toezender). Op deze ongesigneerde schilderijen plaatsten kunsthandelaren hun eigen signering en verhandelden deze via een veiling;

    • De signatie door de kunsthandelaar maakte geen verschil in de waarde van het ongesigneerde schilderij. Het verschil bleek zelfs zeer gering, zolang de schilder maar bekend was;

In de periode vóór de Tweede Wereldoorlog was de handel van ongesigneerde schilderijen door kunsthandelaren “gebruikelijk”. Waarom deden kunsthandelaren dit? Boven deze werkwijze hangt een mysterieuze wolk. Het is moeilijk om hiervoor harde feiten boven tafel te krijgen. Enkele theorieën:

  1. De kunsthandelaar kon niet leven zonder omzet en maakte dankbaar gebruik van dit “gat in de markt;”
  2. Na signering verkocht de kunsthandelaar het werk als zijn eigen werk;
  3. Goede sier maken met het werk van een ander;
  4. Door signering gaf de kunthandelaar aan dat hij de verkoper van het kunstwerk was;
  5. ………. ?

In de periode tussen 1920 en 1940 deed een goed schilderij rond de tien gulden.


  • -

Pseudoniem

Wat is een Pseudoniem?

Een pseudoniem is een naam die door de kunstenaar wordt bedacht om de maker van het werk mee aan te duiden. (Ook wel artiestennaam of schuilnaam). Vaak heeft een pseudoniem iets te maken met de echte naam van de kunstenaar. De reden om een pseudoniem te gebruiken kan zijn om ongewenste aandacht van het publiek voor de kunstenaar te ontlopen. Of om een duidelijke scheiding aan te brengen tussen zijn persoonlijke en artistieke of publieke leven. Of om een boodschap kracht bij te zetten.

Uit verschillende bronnen wordt beweerd dat onderstaande namen een pseudoniem zijn van Huibert Schallenberg:

  • H. Welter;
  • H. Welther;
  • H. Welter4;
  • W. Welter;
  • W.F. Welter;
  • W.F.H. Welter;
  • H. Endlich;
  • H. Kakebeen;
  • W. Markestein;
  • P. Tijssen;
  • C Dongelmans;
  • H. SchalleNberg;
  • A.G.Otminghuis;

Deze namen zijn géén pseudoniem van Huibert Schallenberg:

Het is mij webmaster bekend, dat Huibert Schallenberg onder drie pseudoniemen heeft gewerkt te weten als H S., als H S.Berg en als H. Steinerl.

  • De signering H S. komt enkel voor op de allereerste werken, uit de beginperiode van Huibert Schallenberg. Dit betreffen maar enkele werken en met name botanische voorstellingen;
  • In zijn latere periode als botanisch schilder, heeft Huibert Schallenberg zijn werken ook gesigneerd met H S.Berg. Deze signering komt met name voor op botanische schilderijen. Maar ook op briefkaarten met botanische werken van Huibert Schallenberg, vervaardigd door Stehli Frères Editeurs Zürich.
  • De signering H Steinerl komt maar eenmaal voor. Het betreft een schilderwerk (onderstaand afgebeeld) van de markante bergtoppen Tre Cime di Lavaredo. De drie pieken van Lavaredo. Die Drei Zinnen, in het gebied van de Dolomiti di Sesto gelegen in het Sextental in Zuid-Tirol. De linkse bergtop is genaamd Kleine Zinne, de middelste is genaamd Große Zinne en de rechtse is genaamd Westliche Zinne.
    Dit schilderij heeft Huibert tijdens de Tweede Wereldoorlog geschilderd in opdracht van een Duitse officier. Deze officier heeft het schilderij echter nooit afgehaald. Het schilderij is nu in Nederlands familiebezit.

  • -

Biografie

Biografie Huibert Schallenberg 1883-1981

Een korte uitleg over de biografie van Huibert zoon van Huibert Schallenberg. Zijn vader is geboren te Rotterdam op 2 juni 1855. Zijn moeder Bartha Tijdeman is geboren te Rotterdam op 15 maart 1857. De vader van Huibert overleed op 12 december 1935 en zijn moeder overleed op 30 november 1920. Uit dit huwelijk zijn 7 kinderen geboren waarvan Huibert het oudste kind was.

Huibert Schallenberg is geboren te Delft op 31 december 1883 en overleden te Den Haag op 27 maart 1981, beroep: verver ( gemeente Den Haag). Huibert Schallenberg trouwde op 2 mei 1906 te Delft met Elisabeth Maria van Vuuren, geboren te Paramaribo in 1886. Uit dit huwelijk zijn 3 kinderen geboren. Op 15 juli 1914 is het echtpaar gescheiden.
Op 16 september 1914 trad Huibert opnieuw in het met Wilhelmina Carolina Koorevaar, geboren te Den Haag op 9 augustus 1892. Uit dit huwelijk zijn 5 kinderen geboren.

  • Op 26 januari 1914 is Huibert verhuisd van Delft naar de Naaldwijksestraat 99 Den Haag;
  • Op 2 juni 1915 is Huibert verhuisd naar de Rijswijksestraat 145 Den Haag;
  • Op 10 juli 1922 is Huibert met zijn gezin verhuisd naar de Deimanstraat 265 Den Haag;
  • Op 28 mei 1924 is Huibert met zijn gezin verhuisd naar de Deimanstraat 91 Den Haag;
  • Op 16 september 1964 is Huibert met zijn gezin verhuisd naar de Hilversumsestraat 171 Den Haag. De Hilversumsestraat ligt in de wijk Rustenburg. De wijk Rustenburg was oorspronkelijk een arbeiderswijk met veel kleinschalige middenstand (bakker, slager, schoenmaker, groente- en melkboer). Huibert schilderde in de achterkamer van zijn woning en ’s zomers in het tuinhuisje.

 

Biografie van de leerling kunstschilder H Schallenberg

Huibert was een leerling van de kunstschilders Hendrik Schaap 1878-1955 en Franz Helfferich 1871-1941. Pieter Arie Scheen 1916-2003, zoon van de kunstschilder Pieter Scheen, had een kunsthandel aan de Zeestraat in Den Haag. Hij schreef in zijn Lexicon van de Nederlandse Beeldende Kunstenaars 1750-1950, het volgende over Huibert. “Huibert Schallenberg schilderde bloemen en bloemstillevens in naturalistische trant. Hij was een botanisch schilder, die het als geen ander verstond om de flora op treffende, naturalistische- en zeer realistische wijze weer te geven.”

Biografie van de schilder H Schallenberg

Huibert schilderde voornamelijk in Nederland algemeen voorkomende bloemen, planten en bloesems. Daarnaast oriënteerde hij zich op het schilderen van pittoreske landschappen, dorpsgezichten, havengezichten en stillevens. Huibert schilderde op linnen, paneel maar ook op hardboard en karton. Elk schilderij was uniek. Omdat het echtpaar van de verkoop van de schilderijen leefde, schilderde Huibert eenzelfde schilderij in grote oplagen.

Biografie van het echtpaar H Schallenberg

Het echtpaar heeft redelijk kunnen leven van de verkoop van de schilderijen. Huibert was een aardige, rustige en bescheiden man. Zijn 2e vrouw was het tegenovergestelde van haar man, een vriendelijke maar pittige vrouw. Zij was verantwoordelijk voor het zakelijke gedeelte. Mevrouw Schallenberg heeft in de verkoop van de schilderijen van haar man een grote rol gespeeld. Zij was het die de schilderijen aan de man bracht. Zij zocht de handelaren op. Ook in de periode tijdens de Tweede Wereldoorlog verkocht zij de schilderijen in Den Haag en Amsterdam.

Huibert Schallenberg heeft door hem geschilderde werken, in de periode 1920-1950 ongesigneerd geleverd aan kunsthandelaren. Een praktijk die veel kunstschilders in deze periode toepasten. Lees hier de details.

Dat het werk van Huibert Schallenberg in zijn tijd werd gewaardeerd. Dt blijkt uit het feit dat afbeeldingen van zijn schilderijen voor  brief- en wenskaarten werden gebruikt.

Huibert Schallenberg is op 27 maart 1981 in de ouderdom van 97 jaren overleden. Het stoffelijk overschot werd op 31 maart 1981 gecremeerd in het crematorium Nieuw Eykenduinen te Den Haag.


Bezit ik een echte Schallenberg?

Ben je in het bezit van een schilderij dat gesigneerd is met H Schallenberg, met H.S. Berg of met H S. en je wilt weten of het schilderijtje echt geschilderd is door, of is toe te schrijven aan Huibert Schallenberg, vul dan het contact formulier in en laat hierin je mailadres en een bericht achter. Ik zal per mail reageren en je wat nadere informatie vragen.

Contact formulier